काठमाडौं (हाम्रो खेलकुद) – नेपाल क्रिकेट संघ (क्यान) ले राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीको नयाँ मुख्य प्रशिक्षकमा भारतीय पूर्व स्टार अलराउन्डर मनोज प्रभाकरलाई नियुक्त गरेको छ ।

प्रभाकर भारतीय क्रिकेटमा सन् १९९० को समयका चर्चित अलराउन्डर थिए । ५९ वर्षीय प्रभाकारले भारतबाट ३९ टेस्ट, १ सय ३० ओडिआई, १ सय ५४ प्रथम श्रेणी र २ सय १४ लिष्ट ए खेलेका छन् । प्रभाकरले सन् १९८७, १९९२ र १९९६ मा लगातार तीन विश्वकप खेलेका थिए ।

१९९६ मा श्रीलंकाविरुद्ध विश्वकपमा खराब बलिङ गरेपछि उनको करिअरको पूर्णविराम लागेको थियो । सनाथ जयसूर्याले उनको करिअर समाप्त पार्नेक्रममा एकै ओभरमा २२ रन प्रहार गरेका थिए । उनले मुख्य प्रशिक्षकको रुपमा भारतको राजस्थानलाई रणजी ट्रफीमा हेरेका छन् ।

दिल्ली र अफगानिस्तानको बलिङ प्रशिक्षकको रुपमा काम गरेको अनुभव उनीसँग छ । उनलाई क्यानले बिसिसिआईका उच्च पदाधिकारीको सिफारिसमा नियुक्त गरेको जनाएको छ । नेपाली क्रिकेटको मुख्य प्रशिक्षकमा नियुक्त भएका प्रभाकरका पाँच चुनौती यस प्रकार छन् ।

५. थोरै लगानी र कमजोर संरचनाबाट उच्च नतिजा

नेपाली क्रिकेटमा निकै थोरै लगानी र सिमित संरचनाहरु छन् । त्यसबाट विश्व क्रिकेटमा उच्च नतिजा निकाल्नु पर्ने हुन्छ । एउटा राष्ट्रिय प्रतियोगिता भरमा वर्ष धान्नुपर्छ । टि२० प्रतियोगिताबाट ओडिआई र ओडिआईबाट टि२० आई खेलाडी छान्नुपर्ने बाध्यता छ । दुई वर्षदेखि एकदिवसिय घरेलु प्रतियोगिता नहुनाले नेपालको लगानी प्रष्ट पार्छ ।

नेपाल, ओमान, स्कटल्यान्ड, नेदरल्यान्ड्स, नामिबिया, अमेरिका र युएई एसोासियटका शीर्ष टोली हुन् । लगानी र संरचनाको हिसाबमा नेपालको ती देशसँग अन्तर आकाश पातलको फरक छ । नेपालको संरचना, विकास र लगानी मलेसिया र कतार भन्दापनि कमजोर छ ।

नेपालले हार्दा कसैले पनि लगानी र संरचनामा प्रश्न उठाउँदैनन् । कप्तान र प्रशिक्षक त्यसको भागीदार हुन् । नेपालमा सधैं उच्च अपेक्षा राखिन्छ । खराब नतिजामा आलोचना त्यसै अनुसार हुने गर्दछ । त्यसैले प्रभाकरलाई सहज हुनेछैन ।

४. खेलाडीको गैर जिम्मेवार अन्त्य

नेपाली क्रिकेटमा गैरजिम्मेवारीपन खेलाडीको सबैभन्दा ठूलो समस्या हो । नेपालले लगातार हार्नुमा गैर जिम्मेवारीपन रहँदै आएको छ । यो समस्या अन्त्य विना नेपालले राम्रो नतिजा पक्कै ल्याउने छैन ।

कुनैपनि खेलाडीमा जिम्मेवारी र धैर्यता देखिदैन । खराब सट छनोट, अन्त्याधिक डट बल, परिस्थीति अनुसार खेल्न नसक्नु, सामान्य लक्ष्य पनि पूरा गर्न नसक्नु, विपक्षीको कमजोरी अनुसार योजना बनाउन नसक्नु कमजोरी हुन् । मैदानमा धैर्यता र जिम्मेवारी कुनैपनि ब्याटरमा देखिदैन । ओडिआईमा यो बिना कुनैपनि ब्याटरले रन बनाउन सक्दैन ।

प्रभाकरलाई लामो समयदेखि समस्या बन्दै आएको गैरजिम्मेवार अन्त्य गर्नुपर्ने हुन्छ । घरेलु प्रतियोगिता र पर्याप्त खेल नहुँदा उनलाई सहज भने हुने छैन ।

३. ब्याटिङमा सुधार

नेपालको सबैभन्दा ठूलो कमजोरी ब्याटिङ नै हो । इतिहास देखिनै नेपालको ब्याटिङ अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा कमजोर प्रदर्शन गर्दै आएको छ । नेपालले हार्ने सबै खेल कमजोर ब्याटिङ नै कारण बन्दै आएका छन् । अन्य एसोसियट टोलीले आधुनिक क्रिकेट खेल्दा नेपाल दशक अघिकै शैलीमा खेलेको छ ।

ब्याटिङ सुधार विना नतिजा आउन सक्दैन । उनले छोटो समयमा युद्धस्तरमा काम गर्नुपर्ने हुन्छ । ब्याटिङ सुधारको लागि प्रभाकर मात्र होईन क्यान र खेलाडीमा भर पर्नेछ । अहिले नेपालको जुन संरचना छ त्यसले ब्याटिङ सुधारको सम्भावना धेरै कठिन देखिन्छ ।

२. टिमको गुट अन्त्य र एकता

नेपालको टिम भित्रको गुटले सबैलाई वाक्कदिक्क बनाएको छ । क्रिकेट टोलीको खेल हुँदा एकता बिना नतिजा आउन सक्दैन । नेपालका प्रमुख खेलाडी दुई धारमा छन् । एकले अर्कोलाई साथ नदिएको आरोप लाग्दै आएको छ । टोलीमा एकले राम्रो गर्दा अर्कोले नगर्दिने सम्मको आरोप लाग्छ ।

अबको उनको पहिलो प्रयास टोलीमा रहेको गुट अन्त्य गर्नुपर्ने हुन्छ । तर सहज भने हुने छैन । सन्दीप लामिछानेलाई कप्तान दिएपछि गुट झनै मौलाएको छ । उनीहरु टोलीमा शक्तिशाली पक्षको रुपमा छन् । तर पुबुदुले जाँदाजाँदै यो प्रवृतिको अन्त्य भएको बताएका थिए ।

पछिल्लो समय टोली भित्र मौलाएको गुट अन्त्य उनको मुख्य चुनौती हुनेछ । टोली एक विना नतिजा आउन सक्दैन । खेलाडीको अनुशासनमा पनि प्रश्न उठ्दै आएको छ । तर उनको स्वभाव हक्की र रुखो स्वभावमा छन् । उनको स्वभाव हेर्दा सफल भने हुनसक्छन् ।

१. ओडिआई मान्यता निरन्तरता

प्रभाकरको मुख्य काम नेपाली क्रिकेट टोलीको ओडिआई मान्यतालाई निरन्तरता दिनुपर्ने हुन्छ । उनीसँग अब थोरै सयम छ । ओडिआई मान्यता निरन्तरता दिन उनले धेरै परिवर्तन गर्नुपर्ने हुन्छ । एउटा सिरिजमा नराम्रो खेल्दा आशा लगभग सबै सकिनेछ ।

नेपालले आइसिसी विश्वकप लिग–२ त्रिकोणात्मक ओडिआई सिरिज खेल्दै आएको छ । नेपाल २० खेलमा ८ मा जित र ११ मा हारका साथ १७ अंकका साथ छैटौं स्थानमा छ । नेपालले १६ खेल खेल्न बाँकी छ । ८ खेल होम र ८ खेल अवेमा खेल्नुपर्ने हुन्छ । नेपालले ओडिआई मान्यतालाई निरन्तरता दिन कम्तिमा १० खेल जित्नु पर्ने हुन्छ । नेपालले पपुवा न्युगिनी र नामिबियिामा गएर खेल्नुपर्ने हुन्छ । यी दुबै देशको वातावरणमा खेल्न नेपाललाई सहज हुने छैन ।

ओडिआई मान्यता जोगाउन खुकुरीको धारमा हिँड्नुपर्ने छ । परिवर्तन तत्काल हुने कुरा पनि होईन । केहि समय लाग्छ । तर उनीसँग त्यो समय भने छैन । उनलाई नेपाली खेलाडी कुन कस्तो त्यो नै राम्रोसँग थाहा छैन । २०२३ मार्चमा विश्वकप लिग २ सकिने छ । समस्या समाधान गर्दै अघि बढ्ने समय नहुँदा एक्कासी नतिजा निकाल्न पक्कै सहज हुने छैन ।

यो पनि : को हुन् नेपालका नयाँ प्रशिक्षक प्रभाकर ?

नेपालको ब्याटिङ सधैं कमजोर हुनुको पाँच कारण