default_image

1 year ago

October 23, 2022

एथलेटिक्सकी रानी ‘जयरानी’

विजय नेपाली, पोखरा गण्डकी प्रदेश राजधानी पोखरामा खेलकुदको महामेला राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको नवौं संस्करण सम्पन्न भयो । विभिन्न बाधा अवरोध र उतार चढावका बीच राष्ट्रिय खेलकुद सम्पन्न भयो । प्रतियोगितामा केहि नयाँ प्रतिभासँगै कीर्तिमान पनि बने । प्रतियोगिता अवधिभर एथलेटिक्सकी युवा खेलाडी जयरानी थारु राष्ट्रिय कीर्तिमानसहित स्वर्ण पदकको कारण चर्चाको शिखरमा रहिन् । बर्दिया मधुवन […]

141 views

0 Bookmark

विजय नेपाली, पोखरा

गण्डकी प्रदेश राजधानी पोखरामा खेलकुदको महामेला राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताको नवौं संस्करण सम्पन्न भयो । विभिन्न बाधा अवरोध र उतार चढावका बीच राष्ट्रिय खेलकुद सम्पन्न भयो । प्रतियोगितामा केहि नयाँ प्रतिभासँगै कीर्तिमान पनि बने । प्रतियोगिता अवधिभर एथलेटिक्सकी युवा खेलाडी जयरानी थारु राष्ट्रिय कीर्तिमानसहित स्वर्ण पदकको कारण चर्चाको शिखरमा रहिन् ।

बर्दिया मधुवन नगरपालिका २ सुन्दरपुरकी २१ वर्षिया जयरानी माछापुच्छ्रे हिमालको काखमा अवस्थित पोखरा रंगशालामा हरेक पटक ट्रयाक र फिल्डमा उत्रँदा हिमालझैं चम्किइन् । विगतको दुःख पार गरेपछि अहिले उनी हर्षको पथमा छिन् ।

२०७३ सालमा पुर्वाञ्चलमा भएको सातौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगिताबाट आफुलाई डेब्यु गराएकी उनको संघर्षको कथा सामान्य छैन । करिअरको सुरुवातमा ट्रयाकमा जुत्ता लगाएर दौडन कठिन मान्ने उनले खाली खुट्टा कुद्दा उनको चर्चा देशभर भयो । त्यसबेला मध्यपश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्रबाट आफूलाई राष्ट्रिय खेलमा अभ्याएकी जयरानीको लागि नवौं अविस्मरणीय रह्यो । ऐतिहासिक सफलताबीच पनि करिअरको सुरुवाती दिनमा उनले गरेको संघर्षको गाथा उनले बिर्सेकी छैनन् ।

इटहरीको निर्माणाधीन ट्रयाकमा इट्टाको धुलो राखेर बनाइएको एथलेटिक्स ट्रयाक्मा अन्य खेलाडी जुत्ता लगाएर सहभागि हुँदा उनी भने खाली खुट्टा दौडिएकी थिइन् । जुत्ता लगाउने बानी नपरेकोले उनी खाली खुट्टा नै दौडिइन् ।

त्यसबेला व्यक्तिगत स्पर्धामा पदक प्राप्त गर्न नसकेपनि उनले चार गुण १०० मिटर रिलेमा रजत जितिन् । खाली खुट्टामै कुदेका कारण उनको खुट्टामा चोट लागेको थियो । ‘खुट्टा काटेको थियो । दुखेर सहन नसक्ने अवस्था थियो,’ विगत सम्झँदै उनले भनिन् ।

आठौं राष्ट्रिय खेलकुदमा लुम्बिनी प्रदेशबाट प्रतिनिधित्व गरेकी उनले कुनै पदक प्राप्त गर्न सकिनन् । प्रदेशबाट सहभागिता जनाउँदा आफ्नो क्षमता प्रस्फुटन गर्न नसकेकी उनलाई २०७५ सालमा त्रिभुवन आर्मी क्लबले एउटा अवसर दियो । जुन अवसरले उनी आफ्नो मात्र होइन बुबाको सपना पनि पूरा हुँदै थियो ।

संयोग पनि कस्तो ? बुबालाई छोरी आर्मी भएको हेर्ने चाहना, अनि छोरीलाई खेलाडी बन्ने । उनको खेल कौशलकै कारण दुवैको सपना एकसाथ पूरा भयो । आर्मीमा आवद्ध भएको चार वर्ष टेक्दै गर्दा उनले राष्ट्रिय खेलकुदमा आर्मीका साथै आफुलाई समेत अब्बल सावित गरिन् ।

गण्डकी प्रदेशमा आयोजना भएको नवौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा उनले पाँच स्वर्ण हासिल गर्दै गर्दा राष्ट्रिय कीर्तिमानीको ह्याट्रिक गरिन् । उनले चार महिना अघि आफैंले स्थापित गरेको राष्ट्रिय कीर्तिमान समेत भंग गर्दै नयाँ कीर्तिमान कायम गरिन् ।

जयरानी एथलेटिक्स तर्फ हर्डल्स विधाकी खेलाडी हुन् । पोखरा उनलाई फलदायी रह्यो । उनले आफ्नो विधामा मात्रै होइन कहिल्यै चाख नदेखाएको लङ जम्पका समेत राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाउन सफल रहिन् ।

जयरानीकै शब्दमा भन्ने हो भने नवौंको लङ जम्प विधालाई उनले सहभागिता जनाएर अनुभव बटुल्ने अवसरको रुपमा लिएकी थिइन् । तर यो विधामा प्रशिक्षण नै नगरी उनले सहभागीता जनाएको तीन वटै व्यक्तिगत स्पर्धामा राष्ट्रिय कीर्तिमान रच्दै स्वर्ण हात पारिन् । व्यक्तिगत तीन स्वर्ण र रिलेमा आर्मीलाई दुई स्वर्ण दिलाउँदै उनले सहभागिता जनाएको सबै ५ इभेन्टमा स्वर्ण जित्न सफल भइन् ।

हर्डल्समा आफ्नो समय सुधार गर्दै कीर्तिमानी गर्ने लक्ष्य राखेपनि लङजम्पमा भने स्वर्णको समेत आशा गरेकी थिइनन् । ‘यस्तो हुन्छ र ३ वटामा कीर्तिमानी गर्छु भनेर त आश नै थिएन । तर भाग्य भनौं की के भनौं ३ वटामा कीर्तिमान नै बन्यो, ‘मुसुक्क मुस्कुराउँदै जयरानीले भनिन्, ‘मेरो टार्गेट ४ सय मिटर हर्डल्स र एक सय मिटर हर्डल्समा कीर्तिमानी गर्छु भन्ने थियो । मैले ति दुई वटामा कीर्तिमानी गर्छु भनेर नै ट्रेनिङ गरेको थिएँ । लङजम्पको चाहिँ कहिल्यैपनि प्रशिक्षण नै गरिन । यसमा पनि मेडल त लाग्छ तर स्वर्ण नै जित्छु भन्ने १ प्रतिशत पनि सोचेको थिइनँ ।’

कहिल्यै नसिकेको खेलमा समेत कीर्तिमान बनाउँदा जयरानी फुरुङ्ग छिन् । कीर्तिमान बनाउनुको श्रेय उनी आर्मीलाई दिन्छिन् । प्रदेशबाट आफुलाई प्रतिनिधित्व गराएको भए आज यो अवस्थामा आइनपुग्ने भन्दै उनले प्रदेश र विभागमा धेरै फरक पाएको सुनाइन् ।

आर्थिक अभावले च्याम्पियनसिम गुम्यो

‘विभागमा र प्रदेशमा धेरै नै फरक पाएको छु । पहिला यसरी अहिलेको जस्तो ट्रेनिङ थिएन । त्यो मात्रै कहाँ हो र ? मेरो घरदेखि गुरुहरुको घर निकै टाढा भएकाले आउजाउमै समस्या थियो ।’

बर्दियामा आफूलाई खेलक्षेत्रमा सुमित्रा चौधरी र विश्वराज चौधरीले ल्याएको बताइन् । ‘उहाँहरुले (विश्वराज र सुमित्रा) आफूले गरेजति र थाहा पाएजतिको प्रशिक्षण दिनुभयो । तर, खेल सामाग्री नै नभएर होला प्रदर्शनमा सोचेजस्तो सुधार हुन नसकेको । अहिले विभागमा आएदेखि प्रदेश भन्दा बढी नै सुविधा छ । खेल सामग्री देखि प्रशिक्षणको लागि कुनै समस्या छैन । ’ उनले भनिन्, ‘बाहिर भएको भए यस्तो गर्न सक्थें जस्तो लाग्दैन आफैंलाई । मलाई विभागभित्र आएर धेरै सजिलो भयो । खेल प्रशिक्षणका लागि कुनै समस्या नै भएन् ।’

विगतमा आर्थिक अवस्था कमजोर भएकै कारण खेलहरु गुमाउन परेको उनको भनाइ छ । विगतलाई सम्झँदै उनी भन्छिन्, ‘आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदा कतिपय राम्रो गेमहरु गुमाए । प्रदेशबाट खेल्दा आफ्नो आर्थिक अवस्थाले नभ्याउने । मेरो घरको अवस्था कमजोर छ, भनेको समयमा पैसा ल्याउन सक्ने स्थिति नै थिएन । मेरो मात्रै होइन अहिले पनि प्रदेशबाट खेल्ने प्राय खेलाडीहरुको समस्या भनेकै यहि हो ।’

‘सबै धनी त हुँदैन नी । मलाई पनि केहि खेलहरु हुँदा त्यहि समस्या परेको थियो । एउटा च्याम्पियनसिप नै भएको थियो । पैसा अभावका कारण म सहभागिता हुन सकिन् । मेरा साथिहरुपनि यहि कारणले आउन पाएनन् ।’

आमा बुबासहित ११ जना परिवारमा उनी मात्रै खेलाडी हुन् । उनका ३ जना दाई र १ दिदीको विवाह भइसकेको छ । उनीसहित ४ जना घरमै छन् । ‘खेलकै माध्यमबाट आर्मीमा जोडिए । आर्मीमा आबद्ध भएको साउनमा चारवर्षमा टेकें । मेरो खेलमा पहिलादेखि नै राम्रो थियो । तर स्वर्ण पदक कुनैमा पनि टच भएन ।’

सातौंलाई सम्झँदै उनी भन्छिन्, ‘सातौंमा पर्सनल इभेन्टमा कुनैमा पनि मेडल टच भएन् । काठमाण्डौंमा जुनियर गेम खेल्न आउँदा नै आर्मीबाट खेल्न पर्छ भन्ने गरेको थियो । मेरो बाबाको चाहाना नै आर्मीमा जागिर खानु थियो । पछि आर्मीले नै खेलको कोटा पठाएर भर्ना गराइदियो, ’ त्यसैमा थपिन, ‘त्यतिबेला व्यक्तिगत स्पर्धामा मेडल टच गर्न सकिन । किनकि त्यतिबेला धेरै राम्रो खेलाडी थिए । आठौंमा प्रदेश नं. ५ बाट खेले त्यहाँपनि खासै राम्रो हुन सकेन ।’

सानैदेखि एथलेटिक्समा

‘मलाई खेल खेल्न निकै मन पर्थ्यो । हाम्रो स्कुल निमावि भएकै कारणले रनिङ शिल्डहरुमा कतै भाग लिन पाइन्न थियो । म ८ मा पढ्दा बल्ल हाम्रो विद्यालय मावि भएको थियो । एकदिन स्कुलमा दौड रहेछ, म घरमै बसेको थिएँ । दाई र म एउटै कक्षामा थियौं । अनि दाईले बेलुका घरमा आएर भन्नुभयो आज त दौड थियो नि स्कुलमा भनेर । म पनि दौडन्थे नि म त सबलाई जित्दिन्छु भने । अर्को दिन स्कुल जाँदा कोको दौडिन्छौ भन्दा म पनि गए र सबैलाई जितें ।’

राष्ट्रिय प्रतियोगितामा आफ्नो परिचय स्थापित गरिसकेकी जयरानी अब दक्षिण एसियाली खेलकुद र एसियाली खेल हुँदै ओलम्पिकसम्मको सपना बताउँछिन् । ‘अब एसियाली खेलकुद हुँदैछ । त्यसको लागि तयारी गर्नुपर्नेछ । अन्तर्राष्ट्रिय खेलमा अनुभव बटुल्दै पदक जित्ने सोचेको छु । हेर्दै जाउँ कहाँसम्म पुगिन्छ,’ उनले सुनाइन् ।

बर्दियाकै केशरीको प्रोत्साहन

जयरानीले सानो हुँदा बर्दियाकै केशरी चौधरीको नाम सुनेकी थिइन् । केशरी चौधरीले एक समय नेपाली एथलेटिक्समा तहल्का नै मच्चाएकी थिइन् । राष्ट्रिय क्रिकेट टोलीमा समेत समावेश केशरीको नाममा रहेको एथलेटिक्सको दुई राष्ट्रिय कीर्तिमान अहिले जयरानीको नाममा छ । हाल दुबईमा रहेकी केशरीले जयरानीको हौसला अभिवृद्धि गर्न नगदसहित प्रोत्साहन नै गरिन् ।

आफूले आदर्श मानेको खेलाडीले सम्मान गर्दा हौसला बढेको जयरानी बताउँछिन् । ‘केशरी दिदीको नाम सानो हुँदा धेरै सुनेको थिएँ । खेलमा लागेपछि दिदीजस्तो खेलाडी हुन्छु भन्ने सोच थियो । मैले वहाँसँग प्रतिस्पर्धा गर्न त पाइनँ, तर वहाँकै कीर्तिमान तोड्दा निकै खुसी छु । दिदीले पनि मलाई हौसला दिनुभएको छ, यसले मनोबल बढेको छ,’ जयरानीले सुनाइन् ।

पाँच स्वर्ण ३ कीर्तिमान

जयरानीले ४०० मिटर हर्डल्समा राष्ट्रिय कीर्तिमानसहित स्वर्णपदक जितिन् । उनले निर्धारित दूरी १ मिनेट ०४.१३ सेकेन्डमा पूरा गरिन् । जयरानीले आफ्नै नामको कीर्तिमान सुधार गरेकी हुन् । चार महिनाअघि ४४ औं राष्ट्रिय एथलेटिक्स प्रतियोगितामा १ मिनेट ०७ दशमलब २ सेकेन्डको कीर्तिमान बनाएकी थिइन् ।

त्यसपछि १ सय मिटर हर्डल्स १५.६९ सेकेन्डमा निर्धारित दूरी पूरा गर्दै उनले दोस्रो स्वर्ण जितिन् । यसअघि जयरानीले यसै स्पर्धाको हिट चरणमा राष्ट्रिय कीर्तिमान कायम गरेकी थिइन् । उनले १५.१६ सेकेन्डमा दूरी पूरा गर्दै हिट चरणमा राष्ट्रिय कीर्तिमान कायम गरेकी थिइन् ।

महिला लङ जम्पमा ५ दशमलव ५८ मिटर जम्प गर्दै राष्ट्रिय कीर्तिमानसहित स्वर्ण पदक जितिन् । यसअघि कीर्तिमान राखेकी निशा चौधरीलाई पछि पार्दै जयरानीले स्वर्ण जितेकी थिइन् । गत असारमा निशाले ५ दशमलव ४७ मिटर जम्प गर्दै शिला चौधरीले सन् २०१८ मा राखेको ५ दशमलव ४५ मिटर जम्पको कीर्तिमानलाई भंग गरेकी थिइन् ।

जयरानीले चार गुणा १०० मिटर (४०० मिटर) रिलेमा पनि आर्मीको टोलीबाट स्वर्ण जितिन् । ४ गुणा ४०० मिटर रिले दौडमा पनि जयरानीले आर्मीलाई स्वर्ण दिलाइन् । अन्तिम स्पर्धा रहेको यस ४ गुणा ४०० मिटर रिले कुदेपछि उनी ट्रयाकमै ढलेकी थिइन् ।

April 11, 2024

धावक गोपीलाई केएल दुगडले १ लाख दिने

काठमाडौं (हाम्रो खेलकुद)– लन्डन म्याराथनमा भाग लिने तयारीमा रहेका धावक गोपीचन्द्र पार्कीलाई केएल दुगडले १ लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराउने भएको छ । गापीको विदाईमा बिहीबार नेपाल ओलम्पिक कमिटी (एनओसी) मा राखिएको विदाईमा केएल दुगडका प्रबन्ध निर्देशक कुमुद दुगडले उनको तयारीका लागि १ लाख रुपैयाँ दिने घोषणा गरेका हुन् । प्रबन्ध निर्देशक दुगड, एनओसीका जीवनराम श्रेष्ठ, […]

April 10, 2024

धनगढी हाफ म्याराथनको तयारी लगभग पूरा

धनगढी (हाम्रो खेलकुद) – धनगढी जेसिजले नयाँ बर्षको अवसरमा आयोजना गर्ने धनगढी हाफ म्याराथनको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको बताइएको छ । अब धनगढी दौडिन्छ भन्ने नाराका साथ आयोजना हुने धनगढी हाफ म्याराथनको दसौं संस्करणको तयारी अन्तिम चरणमा पुगेको बुधबार पत्रकार सम्मेलनमार्फत संयोजक आशिष शाहले जानकारी दिए । हाफ म्याराथन २०८१ वैशाख १ गते हुनेछ । […]

April 10, 2024

गोपी लन्डन म्याराथनका लागि शुक्रबार जाने

काठमाडौं (हाम्रो खेलकुद)- लन्डन म्याराथनमा भाग लिन धावक गोपीचन्द्र पार्की शुक्रबार त्यसतर्फ जाने भएको छन्। नेपालगञ्ज म्याराथनले बुधबार गोपीका लागि विदाई गरेको छ। राष्ट्रिय खेलकुद परिषद (राखेप) ला सदस्य सचिव टंकलाल घिसिङ, लि निङ आधिकारीक विक्रेता चाइना ट्रेड लिंक प्रालिका कार्यकारी अध्यक्ष राजन महर्जन, नेपालगञ्ज म्याराथनका अध्यक्ष टीएस ठकुरीले विदाई गरे। लन्डन म्याराथन वैशाख ९ […]

Success

Thank you for your time.